مشق خبر – مریم قادری : روزنامه نگاران وخبرنگاران از جمله اصناف مهم و شناخته شده در عرصه فرهنگ و ادبیات سیاسی کشور ایران محسوب می شوند که به دلیل جایگاه و نقش اساسی آنها در انتقال اخبار و رویداد های جامعه بعنوان یکی از تاثیر گزارترین قشر نهاد مدنی و دموکراسی نام برده میشود. بر این اساس از جمله پارامترهای تحلیل وتبیین یک نظام دموکراسی خواه و مردم سالار اتکا به نقش برجسته روزنامه نگاران و خبرنگاران درعرصه انتقال اخبار ورویداد ها و جریان آزاد نقد وانتقاد در سلسله مراتب قدرت وحاکمیت قابل ارزیابی می باشد.
در بررسی وتحلیل یک نظام دموکراتیک ، اگر خبرنگاران و اصحاب رسانه بعنوان “سربازان خبر” از حق آزادی بیان و پس از انتشار آن برخوردارباشند و بدون ترس و واهمه و به دور از لکنت زبان در کمال امنیت و آزادی بتوانند مجموعه حاکمیت و دولت را نقد نموده و رفتارهای آنان رادر بوته نقد اصلاح نمایند میتوان ساختار آن نظام وحاکمیت را مطابق با استانداردهای یک نظام توسعه یافته سیاسی قلمداد نمود در واقع عملکرد و نقش خبرنگاران یکی از مبانی توسعه و میزان الحراره توسعه یافتگی سیاسی یک جامعه می توان قلمداد نمود .
در کنار نقش وجایگاه بالنده خبرنگاران باید به آسیب پذیر بودن این قشر از نظام سیاسی نیز اشاره نمود در واقع خبرنگاران به لحاظ مجهول ماندن جایگاه شغلی آنان از جنبه های معیشتی ودرآمد های اقتصادی برای کسانی که از این جایگاه بعنوان منبع درآمد نگاه ویژه ای دارند می توان آنها را به یکی ازآسیب پذیرترین قشراقتصادی که خود وخانواده آنان با مشکلات عدیده اقتصادی ومعیشتی دست و پنجه نرم می کنند قلمداد نمود . به تجربه ثابت شده است که یک خبرنگار با درج و انتشار خبرهای انتقادی و چالش برانگیز از عملکرد و رفتارهای حاکمیت و دولت و یا کار بر روی اخباری که در تضاد با منافع صاحبان قدرت و ثروت می باشد در پاره ای از اوقات و زمان ها نه تنها از حمایت و پشتیبانی نهادهای قدرت بی بهره بوده اند بلکه از هر جهت مورد محدودیت و فشارهای سیاسی و اقتصادی قرار گرفته و گاهی اوقات سر از بازداشت و زندان درمی آورند . آسیب پذیری چه به لحاظ سیاسی و چه اقتصادی برای این صنف از جامعه سیاسی به عنوان یک معضل و مشکل اساسی واقعیتی غیر قابل انکار است و باید برای برون رفت از این مشکل و معضل سیاسی و صنفی اقدامی اساسی و کاربردی صورت پذیرد و فرآیند قانونی و حقوقی آن باید مورد بررسی و مداقه مراجع قانونگذاری و تصمیم گیری قرار گرفته و راه های خروج از این مشکل مورد تحقیق موشکافانه قرار گیرد.
تقویت جایگاه خبرنگاران در عرصه سیاسی ، امنیت شغلی، لزومحمایت دولت از آنها ، تقویت سندیکاهای خبری و مدنی و انجمن های سیاسی وکانون های صنفی خبرنگاری برای تقویت این قشر از نظام سیاسی از جمله مطالبات و خواسته های قشر عظیم خبرنگاران می باشد.لذا بی توجه ای به این خواست ها و ملزومات حمایتی می تواند خسارتهای زیادی را متوجه خبرنگاران و روزنامه نگاران بنماید .
از سوی دیگر خبرنگاران نیز باید بیش از پیش با عملکرد شایسته وبایسته خود ضمن حفظ و صیانت از جایگاه خبرنگاری بعنوان چشمان بیداروهوشیار جامعه انسانی توجه صاحبان قدرت و ثروت را به این نکته وموضوع جلب نمایند که همچنان و در همه زمان ها و مکان ها رفتارها و عملکرد آنان مورد توجه و نظارت دقیق و موشکافانه خبرنگاران قرار داشته و اگر دست از پا خطا نمایند و خارج ازقانون و مقررات و وظایف و مسئولیتهای خود عمل کنند آن را علنی وافشاء و در منظر و دید افکارعمومی جامعه قرارمی دهند.
اگرخبرنگاری نتواند جایگاه ومسولیت و عملکرد خود را به خوبی تبیین و به شکل عملی معرفی کند بدیهی است اولین کسی خواهد بود که حقوق خود را ضایع می نماید اهمیت اصول خبرنگاری در احیای حقوق خبرنگاران بسیار مهم و حیاتی است در اینجاست که اصول خبرنگاری اهمیت زیادی برای تببین این جایگاه پیدا می کند.
شفافیت، صداقت ،جامعیت ،خلاقیت ،سرعت خبررسانی و به روز بودن از جمله مصادیق جایگاه و نقش خبرنگاران می باشد . لازمه حرفه خبرنگاری داشتن علم ودانش ،تجربه و جسارت است تا در کنار آن سرعت ،دقت وصحت به عنوان سه اصل مهم کارخبری بتواند موفق عمل نماید. خبرنگاران متعهد میتوانند با صدا و تصویر خبری و قلم و کاغذ، مردمجامعه را از پیرامونشان آگاه و هوشیار سازند.
فن خبرنگاری و تجربه و دانش و شم خبری بهترین ملزومات یک خبرنگار است.خبر و گزارش درخشان و موثرحاصل کار ویژگی ها ومهارت های خلاق و حرفه ای است . از جمله خصوصیات فردی و شخصیتی خبرنگاران عبارتند از کنجکاوی و پرسشگری ، تیزبینی و نکته سنجی صریح الانتقال بودن ضریب هوشی بالاتر از سطح جامعه می باشد . امروزه در عصر ارتباطات و اطلاعات که رسانه های جمعی تمام شئونات زندگی اجتماعی را تحت تاثیر قرار می دهند حکایت از نقش خبرنگار می کند . تصور توسعه وپیشرفت جوامع بدون حضورخبرنگاران و رسانه های گروهی غیر ممکن است وجایگاه تاثیرگذار خبرنگاران درهدایت و جهت دهی افکار عمومی و ایجاد وفاق و همبستگی اجتماعی ،پرورش شهروندان نقاد و مطالبه گرو جلب مشارکت مردم در گستره فعالیت های اجتماعی –اقتصادی- سیاسی و فرهنگی به منظور دستیابی به توسعه پایدار و همه جانبه بر کسی پوشیده نیست .
در پایان باز هم اشاره می نمایم که خبرنگاران و رسانه های جمعی مسوولیت مهم نظارت بر عملکرد مدیران و مسولین در قبال اقدامات آنها به نمایندگی از مردم را نیز بر عهده دارند و در حقیقت چشم بینای جامعه و مردم تلقی می شوند و انتطار است تا ضمن اینکه در بیان و انتقال مطالبات و انتظارات و خواسته ها زبان گویا باشند با ایجاد سازو کارهای لازم زمینه گفتگو و تفاهم و تعامل را برای رفع مشکلات و معضلات جامعه ومشارکت فعال و موثر شهروندان فراهم کنند.
رسالت خبرنگاران
